Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11 – Lan tỏa bản sắc dân tộc, đưa văn hóa trở thành sức mạnh phát triển

Dấu mốc khẳng định vai trò của văn hóa đối với dân tộc

Việc chọn ngày 24-11 gắn với sự kiện Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất khai mạc ngày 24-11-1946 tại Hà Nội, với sự tham dự của Chủ tịch Hồ Chí Minh và hơn 200 đại biểu hoạt động trong lĩnh vực văn hóa trên cả nước. Đây là dấu mốc quan trọng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp xây dựng nền văn hóa Việt Nam.

Tại Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 về phát triển văn hóa Việt Nam, Bộ Chính trị thống nhất chọn ngày 24-11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, với chủ trương người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương. Tiếp đó, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, tạo cơ sở cho việc triển khai các chính sách phát triển văn hóa trong giai đoạn mới.

Việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam thể hiện sự coi trọng vai trò của văn hóa trong chiến lược phát triển đất nước. Văn hóa không chỉ là những giá trị được lưu giữ trong di tích, lễ hội, tác phẩm nghệ thuật hay phong tục truyền thống, mà còn hiện diện trong cách ứng xử, lối sống, đạo đức, tinh thần trách nhiệm và sự gắn bó giữa con người với cộng đồng.

Đưa văn hóa vào đời sống, phát huy sức mạnh nội sinh

Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam đã hình thành hệ thống giá trị văn hóa phong phú, kết tinh từ lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái, đức tính cần cù, ý chí tự lực, tự cường và truyền thống hiếu học. Những giá trị ấy tạo nên bản sắc riêng, đồng thời là nguồn lực quan trọng giúp đất nước vượt qua khó khăn, phát triển và hội nhập quốc tế.

Ngày Văn hóa Việt Nam là dịp để mỗi người thêm hiểu, thêm yêu và tự hào về lịch sử, truyền thống dân tộc; từ đó chủ động tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao, đọc sách, tìm hiểu di sản và xây dựng nếp sống văn minh. Ý nghĩa của ngày này không dừng lại ở các hoạt động kỷ niệm mà cần được thể hiện bằng những thay đổi tích cực trong nhận thức và hành động hằng ngày.

Một lời nói lịch sự, hành động giúp đỡ người gặp khó khăn, ý thức giữ gìn vệ sinh nơi công cộng, sự tôn trọng khác biệt văn hóa hay trách nhiệm khi chia sẻ thông tin trên mạng xã hội đều là những biểu hiện cụ thể của văn hóa. Khi các giá trị nhân ái, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm và tinh thần thượng tôn pháp luật trở thành thói quen trong đời sống, văn hóa sẽ thực sự thấm sâu vào từng gia đình, nhà trường, cơ quan và cộng đồng dân cư.

Cùng với đó, Ngày Văn hóa Việt Nam còn góp phần tạo điều kiện để Nhân dân tiếp cận, thụ hưởng các giá trị văn hóa thuận lợi hơn; khuyến khích đội ngũ văn nghệ sĩ, nghệ nhân, trí thức tiếp tục sáng tạo, trao truyền tri thức và gìn giữ di sản. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong bảo tồn, quảng bá văn hóa cũng mở ra cơ hội đưa những giá trị truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ và bạn bè quốc tế.

Gìn giữ bản sắc văn hóa, xây dựng cộng đồng đoàn kết tại Thiện Hưng

Tại xã Thiện Hưng, văn hóa có vai trò quan trọng trong việc gắn kết cộng đồng và phát huy sức mạnh đoàn kết giữa các dân tộc, tôn giáo. Với 16 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số có khoảng 2.858 người, chiếm hơn 9% dân số, địa phương có đời sống văn hóa đa dạng, giàu bản sắc. Những giá trị truyền thống của đồng bào S’tiêng như cồng chiêng, lễ mừng lúa mới là những nét đẹp cần tiếp tục được gìn giữ, phát huy và trao truyền qua các thế hệ.

Phát huy giá trị văn hóa không chỉ là bảo tồn những phong tục, lễ hội hay loại hình nghệ thuật truyền thống, mà còn là xây dựng lối sống đoàn kết, nghĩa tình, tôn trọng lẫn nhau; vận động người dân thực hiện nếp sống văn minh, giữ gìn vệ sinh môi trường, tích cực tham gia các phong trào thi đua và xây dựng khu dân cư văn hóa. Đối với một xã biên giới như Thiện Hưng, việc củng cố tình đoàn kết trong cộng đồng còn góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi người dân trong giữ gìn an ninh trật tự và bảo vệ chủ quyền biên giới.

Để văn hóa thực sự trở thành động lực phát triển, cần phát huy vai trò của gia đình, nhà trường, các tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư trong giáo dục truyền thống, hình thành nhân cách, xây dựng môi trường sống văn minh. Đồng thời, cần quan tâm tạo điều kiện để người dân, nhất là thanh thiếu niên và đồng bào dân tộc thiểu số, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao; khuyến khích giới thiệu, quảng bá những nét đẹp văn hóa địa phương bằng các hình thức phù hợp, trong đó có các nền tảng số.

Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11 là lời nhắc nhở mỗi người cùng chung tay gìn giữ di sản, phát huy những giá trị tốt đẹp và xây dựng văn hóa từ những việc làm gần gũi nhất. Khi văn hóa trở thành nền tảng trong cách sống, cách ứng xử và cách phát triển của mỗi cộng đồng, những giá trị truyền thống sẽ tiếp tục được kế thừa, đồng thời tạo động lực cho sáng tạo và đổi mới.

Phát huy sức mạnh văn hóa cũng chính là phát huy sức mạnh con người Việt Nam. Từ mỗi gia đình, mỗi khu dân cư đến toàn xã hội, sự chung sức của mỗi người sẽ góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, tạo nền tảng tinh thần vững chắc cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.